Podcast over Max Blokzijl

Een 6-delige podcast over journalist Max Blokzijl en zijn luisteraars.

03.07.2026

Podcast over Max Blokzijl

Op 5 oktober 2026 wordt de documentaire-podcast Brieven aan Max Blokzijl, Goede Propaganda Moet op Waarheid Berusten, over de duizenden brieven die tijdens WO2 aan de toen meest bekende foute Nederlander, journalist Max Blokzijl, werden verstuurd. Max Blokzijl beantwoordt brieven op de radio in zijn praatjes “Brandende Kwesties”. Zijn doel is om alle twijfelaars in het kamp te krijgen van de Bezetter. Hij werd gezien als de gevaarlijkste propagandist, juist omdat hij zo goed en overtuigend was. Na de oorlog wordt hij als eerste ter dood veroordeeld en geëxecuteerd, nog voor NSB-leider Anton Mussert.

Aanleiding van deze podcast is het openstellen en digitaliseren van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), waardoor voor het eerst het archief van verdachten van collaboratie tijdens WO2 in te zien is. Het is een beladen archief want het gaat over daders, collaborateurs, meelopers en omstanders. Veel van de brievenschrijvers hebben een dossier in dat archief.

Wie zijn de mensen in dit archief? Wat moet er gebeuren in een leven waardoor er daders ontstaan, waardoor extremisme aan de macht komt? Ook aardige mensen kunnen onder bepaalde omstandigheden in korte tijd medeplichtig worden. Deze podcast gaat dat via de brieven onderzoeken. In 6 afleveringen leest programmamaker Anne Margot van der Baan samen met René Kok van het NIOD de brieven en worden ze gekoppeld aan de radiopraatjes.

Max Blokzijl (1884-1946) is na de Tweede Wereldoorlog de eerste collaborateur die ter dood wordt veroordeeld en de eerste waarbij het vonnis voor een vuurpeloton wordt voltrokken, nog eerder zelfs dan de leider van de NSB Anton Mussert. Hij is een meester in de propaganda, als radiopresentator, zanger en hoofd van de Persdienst.

Meer over Max Blokzijl op Oorlogsbronnen.nl

Blokzijl hield tijdens de Tweede Wereldoorlog twee keer per week een radiopraatje waar iedereen, vóór- en tegenstanders, naar luisterde. Van die 800 radiopraatjes zijn er een flink aantal bewaard gebleven in audio bij Beeld&Geluid. De podcast is als het ware een gesprek tussen luisteraar en columnist, met soms een uitstapje naar het CABR, als de brievenschrijver daar is gevonden en daar wordt gevonden hoe het met hem of haar afgelopen is na de oorlog. De meeste brieven worden ondertekend met naam en adres (die in de podcast niet worden genoemd), Blokzijl schrijft ze allemaal terug (richt daar zelfs een Bureau voor op) en geeft in zijn radiopraatjes ook antwoord op de brieven. Ze gaan over van alles, verraad, wel of niet lid worden van de WA of NSB, vertrekken naar het Oostfront, Werken in Duitsland, de Jodenvervolging, je leest er hoe ogenschijnlijk kleine daden grote consequenties kunnen hebben. De brievenschrijvers luchten hun hart bij Blokzijl, ze schrijven alles op omdat ze hem vertrouwen. Hij lijkt namelijk zo redelijk, want hij toont de hele tijd begrip voor alles en iedereen. Er zitten zelfs brieven tussen van joodse mensen die hem om hulp vragen.

Met deze duizenden, meest handgeschreven, brieven, die bij het NIOD in de kelder liggen, is nooit eerder iets gedaan. Blokzijl’s proces na de oorlog, dat plaatsvond in de Balzaal van de Raad van State, is in zijn geheel in audio bewaard gebleven bij Beeld&Geluid. Het proces komt in de laatste aflevering aan bod. Ook zijn dagboek dat hij schreef in het Oranjehotel, in dodencel 601, wachtend op zijn executie, is bewaard gebleven. Hier wordt ook in de laatste aflevering uit gelezen. Uit dit dagboek is nooit eerder iets gepubliceerd.

In de podcast luisteren we ook naar muziek die toen op de radio werd gespeeld en bewaard is gebleven bij Beeld&Geluid. Alsof je terug in de tijd naar de radio luistert.


WO2Net ondersteunt dit project door middel van marketing, communicatie en inzet van kennis en expertise.

De documentaire-podcast wordt gemaakt in samenwerking met Beeld&Geluid, NIOD, Oorlogsbronnen en WO2Net en het wordt gepubliceerd via de gebruikelijke podcast kanalen.

Met René Kok, Historicus NIOD
Research, Scenario en Regie: Anne Margot van der Baan
Montage: Podworkz Kelvin Haanstra
Producent: Moondocs
Beeld&Geluid: Juliette Jansen en Bas Agterberg
In samenwerking met: Beeld & Geluid, NIOD, WO2Net en Oorlogsbronnen
Mede mogelijk gemaakt door: V-Fonds en Cultuurfonds

Betrokken vanuit WO2Net

Thomas van Maaren
Community manager

Suzan van Borkum
Communicatie coördinator

Janneke Jorna
Collectiespecialist, redacteur

Meer projecten?

Wo2Net
Contactgegevens

Stichting WO2Net
Weesperstraat 107
1018 VN Amsterdam

RSIN-nummer: 865055993

©2026 – Alle rechten voorbehouden